Стихи Абая Кунанбаева на Казахском языке
<
Оценка пользователей: / 241
ПлохоОтлично 
25.08.14 13:50

К?з:


С?р б?лт т?сі суы? ?аптайды аспан,
К?з болып, дым?ыл т?ман жерді бас?ан.
Білмеймін той?аны ма, то??аны ма,
Жыл?ы ойнап, бие ?аш?ан, тай жарыс?ан.

Жасыл ш?п, б?йшешек жо? б?рын?ыдай,
Жастар к?лмес, ж?гірмес бала шулай.
?айыршы шал-кемпірдей т?сі кетіп,
Жапыра?ынан айрыл?ан а?аш, ?урай.

Біреу малма сапсиды, салып иін,
Салбыра??ы тартыпты жырты? киім.
Енесіне иіртіп шуда жібін,
Жас ?атындар жыртыл?ан жамайды ?йін.

?аз, тырна ?атарланып ?айтса бермен,
Астында а? шомшы ж?р, ол бір керуен.
?ай ауылды к?рсе? де, жабыр?а??ы,
К?лкі-ойын к?рінбейді, сейіл-серуен.

Кемпір-шал ??ржа? ?а?ып, бала б?рсе?,
К??ілсіз ?ара суы? ?ырда ж?рсе?.
Кемік с?йек, сорпа-су тимеген со?,
?йде ит жо?, тыш?ан аулап, ?айда к?рсе?.

К?зеу тоз?ан, оты жо? елді? ма?ы,
Т?ман болар, жел со?са, ша?-тоза?ы.
От жа?па?ан ?йіні? с?ры ?ашып,
Ыстан ?оры??ан ?аза?ты? ??рысын за?ы.

 

 

 

 

 

Кел, балалар, о?ылы?!


С?з басы
Бір ??дай?а сыйынып,
Кел, балалар, о?ылы?,
О?ы?анды к??ілге
Ы?ыласпен то?ылы?!

Істі? болар ?айыры,
Бастаса?ыз Аллалап,
О?ыма?ан ж?реді
?ара??ыны ?армалап.

Кел, балалар, о?ылы?,
О?ы?анды к??ілге,
Ы?ыласпен то?ылы?!

О?ыса?ыз, балалар,
Шамнан шыра? жа?ылар.
Тілегені? алды?нан,
Іздемей-а? табылар.

Кел, балалар, о?ылы?,
О?ы?анды к??ілге,
Ы?ыласпен то?ылы?!

Мал д?улетті? байлы?ы
Бір ж?таса? жо? болар.
О?ымысты? байлы?ы,
К?ннен-к?нге к?п болар,
Еш ж?тама? жо? болар.

Кел, балалар, о?ылы?,
О?ы?анды к??ілге
Ы?ыласпен то?ылы?!

Сиса к?йлек ?сті?де,
То?уменен табыл?ан...
Сауыс?анны? тама?ы,
Шо?уменен табыл?ан...
?нер-білім б?рі де,
О?уменен табыл?ан.

Кел, балалар, о?ылы?.
О?ы?анды к??ілге,
Ы?ыласпен то?ылы?!

Наданды?ты? белгісі —
Еш а?ыл?а жарымас.
Жайылып ж?рген айуандай,
А?, ?араны танымас.

...Кел, балалар, о?ылы?,
О?ы?анды к??ілге,
Ы?ыласпен то?ылы?!

О?у деген шыны-ды,
Т?р?ан сайын шыны??ан...
О?у білген адамдар,
Май тамыз?ан ?ылыштан...
Білмегенді білуге,
Есті бала тырыс?ан,
Есер бала ?рыс?ан.

Кел, балалар, о?ылы?.
О?ы?анды к??ілге,
Ы?ыласпен то?ылы?!

?лпештеген ата-ана
?артаятын к?н болар.
?артай?анда жабы?ып,
Мал таятын к?н болар.
Ата-ене? ?артайса —
Тіреу болар б?л о?у,
?артай?анда мал тайса —
С?йеу болар б?л о?у.

Кел, балалар, о?ылы?,
О?ы?анды к??ілге,
Ы?ыласпен то?ылы?.

О?у білген таниды
Бір жарат?ан ??дайды,
Таныма?ан ??дайды
Не?ыл?анда ?найды...

Шыра?ым адам бол?ай деп,
Ата-ене? жылайды.
Баладан ?айыр болмаса,
Баланы неге с?райды.

Кел, балалар, о?ылы?,
О?ы?анды к??ілге,
Ы?ыласпен то?ылы?!

 

 

 

3.

 

Желсіз т?нде жары? ай,
С?улесі суда дірілдеп,
Ауылды? жаны тере? сай,
Тасы?ан ?зен к?рілдеп.

?алы? а?аш жапыра?ы
Сыбырласып ?зді-?зі,
К?рінбей жерді?, топыра?ы,
??лпыр?ан жасыл жер ж?зі.

Тау жа??ырып, ?н ?осып
?рген ит пен айта??а.
Келмеп пе еді? жол тосып
Жолы?у?а аула??а?

Тайма?дамай тамылжып,
Бір суынып, бір ысып,
Дем ала алмай дамыл ?ып,
Еле? ?а?ып, бос шошып.

С?з айта алмай б?геліп,
Д?рсіл ?а?ып ж?регі,
Т?рмап па еді с?йеніп,
Тама??а кіріп иегі?

 

 

?ылым таппай ма?танба

 

?ылым таппай ма?танба,
Орын таппай баптанба,
??марланып шаттанба,
Ойнап бос?а к?луге.
Бес н?рседен ?ашы? бол,
Бес н?рсеге асы? бол,
Адам болам десе?із.
Тілеуі?, ?мірі? алды?да,
О?ан ?ай?ы жесе?із.
?сек, ?тірік, ма?танша?,
Еріншек, бекер мал шашпа? –
Бес д?шпаны?, білсе?із.
Талап, е?бек, тере? ой,
?ана?ат, ра?ым, ойлап ?ой –
Бес асыл іс, к?нсе?із.
Жаманды? к?рсе? н?фр?тлі,
Суытып к??іл тыйса?ыз.
Жа?сылы? к?рсе? ?ибр?тлі,
Оны ой?а жиса?ыз.
?алым болмай немене,
Балалы?ты ?иса?ыз?
Болмаса? да ??сап ба?,
Бір ?алымды к?рсе?із.
Ондай болма? ?айда деп,
Айтпа ?ылым с?йсе?із,
Сізге ?ылым кім берер,
Жанбай жатып с?нсе?із?
Д?ние де ?зі, мал да ?зі,
?ылым?а к??іл берсе?із.
Білгендерді? с?зіне
Махаббатпен ерсе?із.
А?ыл сенбей сенбе?із,
Бір іске кез келсе?із.
А?са?ал айтты, бай айтты,
Кім болса, мейлі, сол айтты –
А?ылменен же?се?із.
Надандар?а бой берме,
Шын с?збенен ?лсе?із.
Аят, хадис емес ?ой,
К?пір болды? демес ?ой,
?анша ?арсы келсе?із.
К?п орында к?ріне айтпа,
Бізді? с?зге ерсе?із.
М?ны жаз?ан кісіні?
Атын білме, с?зін біл!
Осы жал?ан д?ниеден
Шешен де ?ткен не б?лб?л,
К?сем де ?ткен не д?лд?л.
С?з м?нісін білсе?із,
А?ыл – мизан, ?лшеу ?ыл.
Егер ?исы? к?рінсе,
Мейлі? таста, мейлі? к?л.
Егер т?зу к?рінсе,
Ойлап-ойлап, ??ла??а іл.
А?ыма? к?п, а?ылды аз,
Деме к?пті? с?зі п?л.
Жа?ынны? с?зі т?тті деп,
Жа?ыным айтты дей к?рме.
Наданды?пен кім айтса,
Ондай т?псіз с?зге.ерме.
Сізге айтамын, хаупім - б?л.
?зі? ?шін ?йренсе?,
Жаманды?тан жиренсе?,
Ашыларсы? жылма-жыл.
Біреу ?шін ?йренсе?,
Біреу білмес, сен білсе?,
Білгені?ні? б?рі - т?л.
С?зіне ?арай кісіні ал,
Кісіге ?арап с?з алма.
Шын с?з ?айсы біле алмай,
?р н?рседен ??р ?алма.
М?ны жаз?ан білген ??л –
??лама?и Дауани,
Солай депті ол шыншыл.
С?зін о?ы ж?не ойла,
Тез ?йреніп, тез жойма,
Жас уа?ытта к??іл - г?л.

 

 

 

Интернатта о?ып ж?р

 

Интернатта о?ып ж?р
Интернатта о?ып ж?р
Талай ?аза? баласы –
Жа?а ?спірім, к?к?рім,
Бейне ?олды? саласы.
Балам закон білді деп,
?уанар ата-анасы,
Ойында жо? оларды?
Шари?ат?а шаласы.
Орыс тілі, жазуы –
Білсем деген таласы.
Прошение жазу?а
Тырысар, келсе шамасы.
Ынсапсыз?а не керек
Істі? а? пен ?арасы?
Нан таппаймыз демейді,
Б?лінсе елді? арасы.
Ижди?атсыз, михнатсыз
Табылмас ?ылым сарасы.
Аз білгенін к?псінсе,
К?п ?аза??а епсінсе,
Кімге тиер панасы?
Орыс теріс айтпайды,
Жаман бол деп оларды.
?аны б?зы? ?зі ойлар
?у менен с?м боларды,
Орыста ?алар жаласы.
Б?л іске кім виноват:
Я Семейді? ?аласы,
Я ?аза?ты? аласы?
Ойында жо? біріні?
Салтыков пен Толстой,
Я тілмаш, я адвокат
Болсам деген б?рінде ой,
К??ілінде жо? санасы.
А?ылы кімні? бар болса,
Демес м?ны тілі ащы.
Айты?ызшы, болса?ыз
Здравомыслящий,
Акыл айтпай ма а?асы?

 

 

 

 

 

Пайда ойлама, ар ойла

 

Пайда ойлама, ар ойла,
Талап ?ыл арты? білуге.
Арты? ?ылым кітапта,
Ерінбей о?ып к?руге.
Военный ?ызмет іздеме,
О?алы киім киюге.
Бос ма?тан?а салынып,
Бекер к?кірек керуге.
?ызмет ?ылма ояз?а,
Жанбай жатып с?нуге.
?алай сабыр ?ыласы?,
Жазы?сыз к?нде с?гуге?
?нерсізді? ?ылы?ы –
Тура с?зін айта алмай,
?ит етуге бата алмай,
?орлы?пенен шіруге.
Аз а?ша?а жалданып,
?нбес іске алданып,
Жол таба алмай ж?руге.
Алыс та болса іздеп тап,
Коренной?а кіруге,
«Талапты ерге н?р жауар»,
Ж?ріп ?мір с?руге.
Я байлар?а ?ызмет ?ыл,
Ерінбей шауып желуге.
Адал ж?ріп, адал т?р,
Счеты? тура келуге.
Жаны?а жа?са, со?ынан
Жал?ауланба еруге.
?исы? болса, закон бар
Судья?а беруге.
Ол да оязной емес ?ой,
Алу?а те?дік сенуге.
Я ?з беті?мен т?уекел,
Занимайся прямотой.
Же?іл к?рме, бек керек
О?ан да ?ылым, о?ан да ой,
Калайынша ?айда енуге?

Жаз

 

Жаздыг?н шілде бол?анда,
К?корай шал?ын, б?йшешек,
?зарып ?сіп тол?анда;
К?ркіреп жат?ан ?зенге,
К?шіп ауыл ?он?анда;
Ш?р?ырап жат?ан жыл?ыны?
Шал?ыннан жоны ?ылтылдап,
Ат, ай?ырлар, биелер
Б?йірі шы?ып, ы??ылдап,
Суда т?рып шыбындап,
К?йры?ымен шылпылдап,
Арасында к?лын-тай
Айнала шауып б?лтылдап.
Жо?ары-т?мен ?йрек, ?аз
?шып т?рса сымпылдап.
?ыз-келіншек ?й тігер,
Б?рала басып был?ылдап,
А? білегін сыбанып,
?зілдесіп сы??ылдап.
Мал ішінен айналып,
К??ілі жа?сы жайланып,
Бай да келер ауыл?а,
Ая?шылы жылпылдап;
Сабадан ?ымыз ??йдырып,
Ортасына ?ойдырып,
Жасы ?лкендер бір б?лек
Ке?есіп, к?ліп сыл?ылдап.
Жалшы алда?ан жас бала,
Жа?алайды шешесін
Ет ?пер деп ?ы??ылдап.
К?ле?ке ?ылып басына,
Кілем т?сеп астына,
Салтанатты байларды?
Самаурыны б?р?ылдап.
Білімділер с?з айтса,
Б?йгі атындай а??ылдап,
?згелер басын изейді,
?рине деп ма??лдап.
А? к?йлекті, тая?ты
А?са?ал шы?ар бір шеттен
Малы?ды ?рі ?айтар деп,
Малшылар?а ?а??ылдап.
Бай бай??сым десін деп,
Шакырып ?ымыз берсін деп,
Жарамса?сып, жалпылдап.
Шапандарын белсенген,
Асау мініп те?селген
Жыл?ышылар кеп т?рса,
Та?ерте?нен салпылдап.
Мылты? ат?ан, ??с сал?ан
Жас бозбала бір б?лек
Су жа?алап ?уты?дап.
?айырып сал?ан к?к ??сы
К?теріле бергенде,
?аз сыпырса жар?ылдап.
?ткен к?нні? б?рі ?мыт,
?олдан келер ?айрат жок,
Ба?ана?ы бай??с шал
Ауылда т?рып к?леді,
?ошемет ?ылып ?ар?ылдап.

?ыс

 

А? киімді, денелі, а? са?алды,
Со?ыр, мыл?ау, танымас тірі жанды.
?сті-басы а? ?ырау, т?сі суы?,
Бас?ан жері сы?ырлап, келіп ?алды.
Дем алысы - ?скірік, аяз бен ?ар,
К?рі ??да? - ?ыс келіп, ?лек салды.
?шпадай б?ркін киген о?шырайтып,
Аязбенен ?ызарып ажарланды.
Б?лттай ?асы жауып екі к?зін,
Басын сіліксе, ?ар жауып, маза?ды алды.
Борандай б?р?-сар? етіп долдан?анда,
Алты ?анат а? орда ?й шай?алды.
?уес к?ріп ж?гірген жас балалар,
Беті-?олы домбы?ып, ?сік шалды.
Шидем мен тон ?абаттап киген малшы
Бет ?арау?а шыдамай теріс айналды.
?ар тепкенге ?ажымыс ?айран жыл?ы
Титы?ы ??руына аз-а? ?алды.
?ыспен бірге т?мсы?ын салды ?ас?ыр,
Малшыларым, ?ор ?ылма итке малды.
Соны?а малды жайып, к?зеті?дер,
?й?ы ?лтірмес, ?айрат ?ыл, б?з ?амалды!
Ит жегенше ?ондыбай, ?анай жесін,
??р жібер мына ант?р?ан к?рі шалды.

 

 

 

 

Последнее обновление 25.08.14 13:59
 

Добавить комментарий


Защитный код
Обновить

Вверх Яндекс.Метрика